Schietterreinen



(5) Geluidsoverschrijdingen door de schietterreinen in de gemeente Eijsden-Margraten

Introductie
Leden van het belangencomité ‘Schiet toch op’ hebben een bezwaar ingediend om de plaatsing van een schietpaal ‘Aan de Mhaerebaom ‘ tegen te houden. Daarbij is in eerste instantie van de situering van de schietpaal met kogelvanger en de veroorzaakte geluidsoverlast voor dichtbij wonende mensen uitgegaan. Men was zich wel bewust van de positie en situatie van de schutterij San Sebastian te Mheer en hun afhankelijkheid van de gemeentelijke regelgeving. Deze is uiteraard ook van toepassing op de situering van de schietpalen van de overige vijf schutterijen in de gemeente Eijsden-Margraten.

De ligging en inrichting van hun schiettreinen en de voorwarden voor het gebruik kan niet los gezien worden van de situatie in Mheer. Eveneens staat de gemeentelijke regelgeving niet los van de landelijke regelgeving en het schutterswezen in Nederlands Limburg.

Gelet op de gang van de rechtszaak lijkt het nuttig dat het comité ook aandacht besteed aan de schutterijen in de gemeente Eijsden-Margraten en hun inbedding in het Limburgse schutterijwezen.

5. Schietterreinen in de gemeente Eijsden-Margraten

Al rijdend door het Limburgse heuvelland zie je niet allen kerken, Gsm-masten, verlichtingen van voetbalvelden maar nu ook de schietpalen met kogelvangers voor het Limburgse traditioneel schieten. Opvallend veel van de schietterreinen liegen naast de sportvelden aan de rand van de dorpen. Maar er zijn ook schietterreinen die dicht bij de bouwde kom geplaatst zijn, om niet te zeggen midden in het dorp liggen.
In de gemeente Eijsden-Margraten zijn zes schutterijen aanwezig. Behalve dan de schutterijen van Gronsveld en Sint Geertruid hebben zich vier schutterijen gezamenlijk kandidaat gesteld voor de organisatie van het Europees schuttersfeest in 2018. Het betreft de drie schutterijen uit Margraten, Mheer, Noorbeek en Oost-Maarland. Het Europees Koningschieten wordt om de drie jaar gehouden en is een groot internationaal schuttersfestijn dat vijftig- tot zestigduizend bezoekers trekt met deelname van duizenden schutters uit verschillende landen.
Hetgeen betekend voor de vier schutterijen een geweldige organisatorische klus. Wil men in de competitie bestaan betekend het voor de schutters ook op de schietterreinen extra te oefenen. Voor de omwonenden burgers zal het zeker betekenen tot 2018 meer schietlawaai als gebruikelijk te moeten accepteren.
Gelet op de ligging van de schietterreinen van de betreffende vier dorpskernen zal voor sommige van de circa 1.000 bewoners de geluidsoverlast weliswaar flink kunnen toenemen. Er liggen immers circa 260 huizen binnen een straal van 300m om de schietterreinen van de vier schutterijen. (grof geteld aan de hand van luchtfoto’s: Mheer 35, Sint Gieteren 45, Noorbeek 60, Termaar 70, Oost-Maarland 50)

De Schietpaal voor het koningsvogelschieten in dorpskern Gronsveld is alle 4 jaar in gebruik; maar waar wordt geoefend ?

Schietterreinen

Bewoner waar de schietpaal bijna in de achtertuin staat zullen het korte knal uit een Limburgs Traditioneel buks niet als zo luid beleven. Daarvoor is de tijdsduur knal gewoon te kort. De constructie en bescherm-mechanisme van ons gehoor heeft een veel langere tijd nodig om de knal zodanig te registreren en het signaal aan het brein door te seinen. Maar een duizendste van een seconde is voor het gehoor zelf voldoende om gehoorschade op te lopen.
Op zijn duur wordt ons gehoorvermogen vanaf 90 db(A) aangetast. Vanaf 120 dB(A) kan een knal tot een blijvende beschadiging van de gehoorcellen leiden. Men spreekt dan van een knaltrauma. De kans tot deze onherstelbare beschadiging van de fijne haarcellen in het oor wordt door zich relatief snel herhalende knallen snel groter.
Of de bewoner in zijn achtertuin de knal uit een buks als lawaai beoordeelt hangt uiteraard niet alleen van de geluidssterkte, geluidsfrequentie en tijdsduur van de knallen af. Algemeen wordt een knal in de relatieve stilte van een achtertuin eerder als lawaai aangevoeld. Zeker als de bewoner geen lid van de plaatselijke schutterij is, zijn de frequente knallen net als de druppels water uit een lekkende kraan in het bad naast de slaapkamer.

Er zijn tienduizenden trilhaartjes in de oren met afzonderlijke gevoeligheidvoor een bepaalde frequentiebreik. Deze kunnen door (langdurige) blootstelling aan te hard geluid overbelast raken en gaan knakken en breken dan af. Daarmee vallen dan bepaalde frequenties in het gehoor weg. Meestal gaan als eerste de haartjes vooraan in het slakkenhuis eraan; de hoge frequenties.

De haartjes door de te haard geluid als het ware gaan liggen dan wordt door hun verbinding met de gehoorzenuwen de hersenen een constante geluidssignaal doorgegeven. Daarom dus een piep of een ruis die nooit ophoudt of een bepaalde doofheid omdat de trillhaartjes ontbreken.

Stop de belden met muis over heen bewegen!

6. Geluidsoverschrijding door schietterreinen
in gemeente Eijsden-Margraten

Een mondingsknal van 140 db (op 0.194 m afstand gemeten) van een zware Limburgse buks is te horen op 150 m aftstand met 83,3 db(A) en op 300 m aftstand met 77.3 db(A). Volgens de HANDREIKING LIMBURGS TRADITIONEEL SCHIETEN betekend dit voor de omgevingstypologie “landelijk gebied met 40 db(A) in de avonduren” dat het schietgeluid niet harder dan 67,5 db(A) mag zijn. (Formule Lknal = (40-5)/2 + 50) db(A)
Daarmee kunnen bij een afstand tussen huis en schietpaal van 150 meter 15,8 db(A) en bij 300 meter 9.8 db(A) overschrijding van het aanbevolen geluidslimiet constateert worden.

Omdat het menselijke gehoor zeker bij ca. 10 db(A) een geluid als verdubbeling waarneemt betekend dit voor een bewoner op 150m respectievelijk 300m afstand van de schietpaal dat de knal 3 keer resp. 2 keer zo hard ten opzichte van de aanbevolen limietwaarde van 67.5 db(A) hoort. Maar tegenover het gecorrigeerde omgevingsgeluid in de avonduren van 35 db(A) hoort men de knal in feite (83-35= 48 dB(A)=>) 28keer respectievelijk (83-67.5= 16.5 dB(A)=>) 18 keer zo hard.

Nog meer gekuidshinder door het schietgeluid beleeft uiteraard voor de bewoners diens huizen nog dichter bij de schietpaal liggen. Huizen bevinden zich in de dorpskernen Termaar 28m , Sint Geertruid 30m, Noorbeek 34m en Oost-Maarland 77 meter van de schietpaal met kogelvanger verwijderd.
Op een afstand van 30 meter is de knal van een buks van 14O db(A) met 96.2 db(A) te horen. Hetgeen zijn 28.7 db(A) boven de aanbevolen limietwaarde van 67.5 db(A) en zelf 61.2 db(A) boven de waarde van het gecorrigeerde omgevingsgeluid in de avonduren van 35 db(A).




Daarmee is de knal 7 keer zo hard vergleken met de aanbevolen limietwaarde of bijna 70 keer (!) zo haard tegenover het gecorrigeerde omgevingsgeluid van 35 db(A).

Schietterreinen
De geluidsfactor geeft aan hoeveel harder men het omgevende geluid door de geluidsverandering van een knal hoort. Een typische vraag: “Zijn 3 dB of 6 dB de dubbele Luidheid?”
Antwoord: “Het zijn eerder 10 dB.” Een verdubbeling van de geluidsterkte wordt van de meeste mensen bij een verandering van het geluidsniveau tussen 6 en 10 db(A) pas gehoord.

7. Visualisering van geluidsoverschrijdingen
Voor vijf schutterijen zijn in een luchtfoto (zie 9.1-9.5) van de dorpen de minimale afstand tot het dichtbijstaande huis door een rode lijn aangegeven. Eveneens is door een gele lijn de afstand van 150 meter van de schietpaal ingetekend. Voor huizen in een omgeving van 300 meter representeert een blauwe kring de afstand.
Het onderste gedeelte laat het hoogteprofiel van de landschap langs de blauwe lijn zien beginnend bij de schietpaal. Daarmee wordt een indicatie over de mogelijke verloop van het schietgeluid gegeven. Als de schietpaal hoger gelegen is dan de huizen staat te verwachten dat het geluid minder gereflecteerd verder gedragen wordt. Maar daarmee kan niet afgeleid worden of het geschietgeluid verzwakt of versterkt wordt. Dit hangt in bijzonder mate van de reflecterende objecten (huizen, daken, begroeiing) af.

Geluid minderende effecten kunnen alleen optreden als er een afscherming in de directe zichtverbinding tussen geluidsbron en een object bestaat. Door tussenruimtes in het afschermende object (bv. in een rij staande huizen) wordt geluiddempende werking sterk verminderd.
Geluiddemping kan door afschermende en reflexieve effecten ontstaan. Begroeiing zorgt voor geluidsverspreiding en absorptie terwijl gebouwen door hun afschermende en reflecterende werking bekend staan. Reflecterende obstakels zoals harde grond en gebouwen kunnen in ongunstige situaties zelf tot een verhoging van het geluidsniveau bijdragen.
De windrichting heeft eveneens invloed op de afbuiging en sterkte van geluid. Zo kan tegenwind het geluid naar boven afleiden waardoor vanaf ca. 200 meter een geluidschaduw kan ontstaan. Een wind in richting stiltegebied verbeterd de hoorbaarheid van het geluid over lange afstanden, net zoals bij een inversie. Geluidsafwijkingen door weersomstandigheden kunnen oplopen tot 20 en 30 dB(A).

Uitleg Windroos: Hoe langer een staafje, des te vaker komt de wind uit de bijbehorende richtingsklasse. In de windroos is een schaal weergegeven waarmee de procentuele frequentie kan worden afgelezen. De staafjes tezamen inclusief de variabele winden en windstiltes (stil/var) tellen op tot 100%.


Schietterreinen
8. Voorlopige conclusies

Van een vergelijking van de ligging van de schietterreinen in de gemeente Eijsden-Margraten en de daarmee verbonden geluidsoverlast kan de conclusie worden getrokken:
De gemeente staat in alle dorpskernen een grof overschrijding van toegestaan en aanvaardbaar geluidshinder door schietlawaai toe. In bijzonder duidelijk wordt dit bijvoorbeeld in Sint Geertruid. Maar de bewoners hebben zich blijkbaar met het directe schietlawaai in hun achtertuin daarmee kunnen of moeten vinden.
De situatie in Mheer wijkt in zover niet evident af van die in andere dorpskernen. Wel afwijkend is het feit dat het hier toch om de plaatsing een schietpaal op een nieuwe locatie met ‘agrarisch waarde’ in het buitengebied gaat.


Ter wille van behoud van de historisch gegroeide ‘Limburgs Traditioneel Schieten’ zijn de wetten zondanig aangepast dat zelf overtredingen van aanbevolen richtwaarden niet alleen door de gemeentelijke gezagsvoerders maar ook van hoger hand nog worden aanvaard.

Dit lijkt stelselmatig te zijn en kan zonder meer door een verdere inventarisatie van de situering van schiet-terreinen in andere Limburgse gemeentes bevestigd worden. Het zal daarom niet verbasend zijn als het gezag tov Mheer de argumentatie “Schietpaal bij Gsm-mast – dat past” verder gaat handhaven en de ‘schutterij met unieke uitzicht midden in het dorp’ behouden blijft.

9. Liggingen van de schietterreinen en geluidsuitbreidingen

Afstand van schietpaal:
-rode lijn 30m; 7-70 keer luider/
-gele lijn 150m;3-28 keer luider/
-blauwe kring 300m;2-18 keer luider
grafiek beneden is het hoogteprofiel langs de blauwe lijn

9.1. Schutterij Sint Sebastianus Margraten / Termaar



Schietterreinen

Schietterreinen

9.2. Schutterij Sint Joseph Sint Geertruid



Schietterreinen

Schietterreinen
9.3. Schutterij Sint Brigida Noorbeek



Schietterreinen

Schietterreinen

9.4 Schutterij Sint Sebastianus Oost-Maarland



Schietterreinen

Schietterreinen

9.5. Schutterij Sint Sebastianus Mheer



Schietterreinen

Schietterreinen

Youtube video’s Mheer



Audio clip: Adobe Flash Player (version 9 or above) is required to play this audio clip. Download the latest version here. You also need to have JavaScript enabled in your browser.

Download Volgende